Dit blijkt uit de jaarlijkse EKO-tellingen van Milieudefensie, een onderzoek naar het aanbod duurzame producten in bijna 600 supermarktfilialen. De organisatie maakte de tellingen vandaag bekend.

Biologisch
Wat betreft biologische producten is supermarktketen Plus net als de vijf voorgaande jaren de best presterende keten: gemiddeld 240 biologische producten per filiaal. Jumbo bezet met 232 producten de tweede plaats.

Fairtrade, waarbij de oorspronkelijke producenten een eerlijke prijs krijgen, is ook in opkomst. De winkels hebben dit jaar gemiddeld 28 fairtrade producten in de schappen. Vorig jaar waren dat er 20, het jaar daarvoor 15.

De Jumbo is hier lijstaanvoerder met gemiddeld 66 fairtrade producten, een lichte daling ten opzichte van 2010. De Plus heeft een enorme inhaalslag gemaakt (80 procent meer fairtrade aanbod dan vorig jaar) en staat nu slechts 3 producten achter de Jumbo.

Nederland kent al zestien fair trade gemeenten, maar nu kunnen ook scholen die titel voeren. Nadat eind maart de Hanzehogeschool in Groningen werd uitgeroepen tot de eerste fair trade onderwijsinstelling in het hoger onderwijs, mag sinds kort de Vrije Universiteit in Amsterdam zich de eerste fair trade universiteit in Nederland noemen. Deze titel is onderdeel van een campagne van de Vereniging van Wereldwinkels die vraag en aanbod van fair trade producten in Nederland wil vergroten.

“We waren al heel veel bezig met fair trade”, vertelt Daan Brüggemann van de Studentenraad van de VU. “Er is een wereldwinkel op de VU, onze koffie en thee waren al fair trade, er waren verschillende studentenverenigingen die zich hiermee bezighielden en we hadden een werkgroep ‘verantwoord cateren’. Voor de meeste studenten was dit niet zichtbaar, maar door de fair trade titel krijgen deze initiatieven extra aandacht.”

Veel is er dan ook niet veranderd op de universiteit: de cateraar is hetzelfde gebleven en koffie en thee smaken zoals ze al deden. “Het enige wat anders is, is dat er nu fair trade beleg te koop is in de kantine,” aldus Brüggemann.

Even duur
In de supermarkt zijn biologische en fair trade producten vaak duurder, maar niet op de VU: “Voor studenten is het erg belangrijk dat producten niet duurder worden. Ze vinden fair trade wel leuk en aardig, maar zodra ze er meer voor moeten betalen kopen ze iets anders”, vertelt Brüggemann. Cateraar Eurest was gelukkig niet de beroerdste en besloot om het prijsverschil zelf te betalen. “Voor hun zit er ook een voordeel aan het concept, want het is goed voor hun reputatie”, voegt hij toe.

Controle
Om de VU fair trade te houden zijn er aanbestedingsregels opgesteld waaraan organisaties moeten voldoen als ze in zee willen gaan met de universiteit. Ze moeten  ook fair trade zijn, of fair trade producten verkopen. De Vereniging van Wereldwinkels voert daarnaast steekproefsgewijs controles uit om te zien of de universiteit nog voldoet aan de criteria. Wanneer de titel is binnengehaald betekent dit namelijk niet dat men zich altijd fair trade mag noemen. “Elke drie jaar moet  de titel opnieuw worden aangevraagd”, aldus Sanne van den Heuvel van de Vereniging van Wereldwinkels.

Maatschappelijk betrokken
Voor hogescholen en universiteiten met dezelfde ambitie als de VU heeft Brüggemann nog een tip: “Flyeren en posters ophangen helpen niet, je moet het bestuur overtuigen.” In het geval van de VU hadden ze geluk dat het bestuur van de universiteit het marketingconcept ‘VU is verder kijken’ al had opgesteld. Hierin typeren ze zich als een universiteit die maatschappelijk betrokken is.  Brüggeman overtuigde hen door te zeggen dat als ze ook echt betrokken zijn, ze het fair trade concept niet konden laten liggen.

Hiermee laat de hogeschool zien dat iedereen binnen, maar ook buiten de onderwijsinstelling, betrokken worden bij duurzame armoedebestrijding via handel. De stuurgroep van de Fairtrade Gemeente campagne was onder de indruk van de inspanningen van de werkgroep, die een brede vertegenwoordiging uit de hele onderwijsinstelling heeft: van studenten tot docenten, van facilitaire zaken tot communicatie. Deze brede steun houdt niet op bij de werkgroep, want ook het College van Bestuur ondersteunt het initiatief van harte en gaf in een verklaring aan dat zij streven naar een volledige overstap op koffie, thee en cacao die voldoen aan de internationale fairtrade criteria. Op dit moment is alle thee fairtrade, schenken ze op diverse locaties eerlijke koffie en bevat het cateringassortiment tientallen fairtrade producten.

Ook de studenten zullen iets gaan merken van de fairtrade-ambities van hun hogeschool. Er zijn al verschillende debatavonden georganiseerd, en sommige opdrachten staan in het teken van fairtrade. Ook tijdens de open dag heeft de Hanzehogeschool laten zien dat het fairtrade hoog in het vaandel heeft. ‘We zullen de komende tijd steeds meer proberen het fairtrade-beleid te verbinden met het onderwijs. Eigenlijk begint het nu pas, we zullen onze fairtrade-titel steeds opnieuw moeten verdienen,’ aldus Jacqueline Joosse van de werkgroep Fairtrade van de Hanzehogeschool.

De Hanzehogeschool is de eerste fairtrade hogeschool van Nederland. Joosse: ‘Als eerste Fairtrade Hogeschool hoopt de Hanzehogeschool een ambassadeursfunctie te kunnen vervullen en andere instellingen, zoals onze buren van de Rijksuniversiteit Groningen, te inspireren en te helpen bij het ontwikkelen van een faitrade beleid.’

Naast deze seizoensartikelen brengt Lidl al het hele jaar rond een uitgebreid aanbod van Fairtrade producten onder haar huismerk Fairglobe

Lidl lanceerde in juli 2007 als eerste discounter een assortiment fairtrade producten met het Max Havelaar-keurmerk.

Wereldwijd de eerste kilo goud die voldoet aan de ‘Fairtrade-Fairmined’ eisen is onderweg van Bolivia naar Europa. Sieradenmerken kunnen nu gouden sieraden op de markt brengen met het vertrouwde ‘Fairtrade’ label, bekend van bijvoorbeeld koffie en bananen. Het beroemde Engelse merk Stephen Webster gaat dit goud als eerste in trouwringen verwerken.

Sinds 2006 heeft Solidaridad samen met haar partner de Alliance voor Responsible Mining (ARM) en mijnbouworganisaties in Peru, Colombia, Bolivia en Ghana aan de verbetering van de werkomstandigheden en productiemethoden gewerkt. Zo is de officiële Fairtrade-Fairmined standaard voor eerlijke goudwinning door kleine producenten ontstaan. Manuel Reinoso Rivas, bestuurslid van ARM en directeur van de kleinschalige La Victoria mijnen zegt over de samenwerking met Solidaridad: “Ik heb niet alleen geleerd hoe we verantwoord mijnbouw kunnen bedrijven, maar ook hoe ik moet ondernemen en het beste ons goud kan verkopen.”

Mijnbouwers die voldoen aan de Fairtrade-Fairmined standaard winnen goud op een manier die minder schadelijk is voor de natuur en de gezondheid van de mijnbouwer en zijn familie. Ze hebben zich verenigd in een legale organisatie zodat ze ook op lange termijn zeker zijn van hun inkomsten en kunnen investeren verantwoorde mijnbouw en betere leefomstandigheden. Als beloning voor de inspanningen ontvangen deze mijnbouwers een prijs die 10% boven de marktprijs ligt.

Solidaridad wil de beschikbaarheid van gecertificeerd goud flink uitbreiden. Verwachting is dat er  in 2011 zo’n twintig mijnbouwgemeenschappen samen ongeveer 300 kg Fairtrade-Fairmined goud op de markt brengen. Solidaridad werkt samen met Max Havelaar om het eerlijke goud snel naar de Nederlandse markt te halen.

Op weg naar Goed Goud campagne van Solidaridad
Via www.opwegnaargoedgoud.nl betrekt Solidaridad het Nederlands publiek bij de verduurzaming van goud. Speciaal hiervoor heeft Bibi van der Velden een unieke armband ontworpen die iedereen ontvangt die de mijnbouwers steunt.

Over Solidaridad
Solidaridad bestrijdt sinds 1969 armoede in ontwikkelingslanden door aan duurzame en eerlijke handel te werken in de productie van o.a. cacao, koffie, katoen, goud, thee en soja. Solidaridad motiveert grote bedrijven als Mars, Nestlé, Heinz, Douwe Egberts, H&M en FrieslandCampina om aan verduurzaming mee te werken en ondersteunt producenten in ontwikkelingslanden. Dit gebeurt onder andere door trainingen aan te bieden in duurzame, meer efficiënte productietechnieken, hen te helpen bij het opzetten van coöperaties en door ervoor te zorgen dat zij een eerlijke prijs voor hun producten krijgen. Hierdoor werken arbeiders onder betere arbeidsomstandigheden, wordt er minder gebruik gemaakt van gevaarlijke chemische middelen en worden landbouwgrond en water efficiënter ingezet.

Consumenten kopen meer fairtrade, fairtrade leeft breder dan ooit

De Fairtrade Week  2010 was een groot succes. Het klinkende resultaat van deze jaarlijkse campagneweek: twee keer zoveel verkoop van fairtrade producten in de supermarkt, 160 restaurants met fairtrade menu’s, dertien officiële Fairtrade Gemeenten in Nederland, 540.000 basisschoolleerlingen die kennismaakten met fairtrade producten, fairtrade activiteiten op meer dan 3000 bedrijfslocaties en Fair Requests van studenten op vele Hogescholen en Universiteiten. Op een speciale campagnewebsite registreerden Nederlandse consumenten hun fairtrade-aankopen. Uit de meer dan 10.000 aanmeldingen is Frank Rozendaal uit Benneveld gekozen als winnaar van een Complete Fairtrade Make-Over. Op zaterdag 12 februari krijgt hij deze prijs uitgereikt in Wereldwinkel Emmen.

Fair-Wissel
De Fairtrade Week, die plaatsvond van 21 tot en met 30 oktober 2010, stond in het teken van Fair-Wisselen. Fair-Wisselen houdt in dat je een keuze maakt voor een fairtrade product. Of je nu boodschappen doet of uit eten gaat, fairtrade producten zijn tegenwoordig overal verkrijgbaar. Met het kopen van fairtrade producten, geniet je niet alleen van (h)eerlijke producten. Je helpt ook boeren en producenten in ontwikkelingslanden een eigen bestaan op te bouwen. Op een speciale Fair-Wissel website konden consumenten hun fairtrade-aankoop registreren. Op deze website kwamen meer dan tienduizend aanmeldingen binnen.

Complete Fairtrade Make-Over
Onder alle aanmeldingen op de Fair-Wissel website is een winnaar getrokken. Frank Rozendaal uit Benneveld wint de ‘Total Fairtrade Make-Over’. Zijn ijskast, keukenkastjes, servieskast, wijnkelder, fruitschaal, badkamer, garderobe… het wordt allemaal aangevuld en opgefleurd met de lekkerste, nieuwste, leukste, gekste fairtrade producten. Op 12 februari neemt hij de prijs in ontvangst uit handen van Jenne Holman, voorzitter van Wereldwinkel Emmen.

Acties in Supermarkten en Wereldwinkels
Dankzij fairtrade aanbiedingen, acties en proeverijen werden in de supermarkten rond de Fairtrade Week twee keer zoveel fairtrade producten gekocht als daarvoor. In de Wereldwinkels en de winkels van WAAR is er een flinke extra verkoop geweest van foodproducten en artikelen die te maken hebben met koken en tafelen.

Fairtrade Restaurant Week
Bijna 160 restaurants in Nederland deden mee aan de Fairtrade Restaurant Week en serveerden de (h)eerlijkste gerechten bereid met Fairtrade ingrediënten.

Fair Requests op hogescholen en universiteiten
Ook op Hogescholen en Universiteiten sprankelde het in de tweede helft van 2010. Door middel van een ‘Fair Request’ daagden studenten het bestuur van hun hogeschool of universiteit uit om fairtrade producten in te kopen.

Fairtrade@Work
In het kader van Fairtrade@Work werden op meer dan 3000 bedrijfslocaties in Nederland fairtrade activiteiten, zoals een fairtrade lunch, georganiseerd.

Fairtrade Gemeente Campagne
Culemborg kreeg in de Fairtrade Week als elfde gemeente in Nederland de titel Fairtrade Gemeente.  Inmiddels telt Nederland dertien officiële Fairtrade Gemeenten. Een eervolle titel die aangeeft dat een gemeente bijzonder veel aandacht besteedt aan fairtrade. In ruim 60 andere gemeenten zijn vrijwilligers actief om ook dit doel te behalen.

Fairtrade producten op 2500 basisscholen
540.000 basisschoolleerlingen van 2.500 basisscholen maakten kennis met fairtrade ontbijtproducten tijdens Het Nationaal Schoolontbijt in 2010. Met speciaal lesmateriaal leerden groep 5 en 6 waarom eerlijke handel belangrijk is voor bijvoorbeeld de pinda- en suikerboeren in Malawi in Afrika.

Bekende Nederlanders
Actrice Victoria Koblenko vertelde in Koffietijd waarom zij helemaal achter fairtrade staat. Ook Floortje Dessing, ambassadeur van Stichting Max Havelaar, is al jaren een trouwe Fair-Wisselaar: “Als ik boodschappen doe, let ik goed op of het Max Havelaar keurmerk op de producten staat. Het is maar een kleine moeite om deze producten te kopen, terwijl het voor kleine boeren en hun gezinnen in ontwikkelingslanden echt een wereld van verschil is. Daar wil ik graag een bijdrage aan leveren.” Ramon Beuk vindt de Fairtrade Restaurant Week vooral een prachtkans om te proeven hoe lekker fairtrade producten zijn, klaargemaakt door professionele koks.

Fair Trade Original bestaat sinds 1959 en is de grondlegger van de ontwikkelingshandel. Door ontwikkelingshandel vinden producten van boeren, ambachtslieden en van bedrijven met een goed sociaal beleid hun weg naar de exportmarkt. De herkenbare, eigentijdse collectie van Fair Trade Original schept werkgelegenheid waardoor de welvaart van de mensen zelf én hun omgeving stijgt.

Wehkamp.nl heeft inmiddels ruim 58 jaar ervaring met het verkopen van meubels en woonaccessoires. Het online warenhuis ziet de vraag naar meubels en woonaccessoires de laatste maanden toenemen. De eenvoud van het online bestellen speelt hierbij een grote rol. Door topmerken toe te voegen aan hun collectie wil het online warenhuis hun klanten meer en meer blijven inspireren.

Amerikaanse ijsfabrikant Ben & Jerry’s komt eind februari met een nieuwe, Fairtrade ijssmaak genaamd Coconutterly Fair. De fabrikant wil hiermee de kokosboeren in Peru tegemoet komen en haar Fairtrade assortiment verder uitbreiden.

Ben & Jerry’s beweert de nieuwe ijssmaak alleen te maken met enkel Fairtrade-ingdrediënten, waarvoor de producenten een eerlijke prijs krijgen. De smaak is gemaakt van vanille uit Madagascar, suiker uit Belize, cacao uit de Dominicaanse Republiek en kokos uit Peru. Bijna het hele assortiment van Ben & Jerry’s is Fairtrade, veel smaken zijn afgelopen jaar voorzien van het Max Havelaar logo. De fabrikant streeft ernaar eind 2011 volledig Fairtrade te zijn.

Op 6 januari 2011 heeft de Gemeente Arnhem de eervolle titel gekregen van “Fairtrade Gemeente”. De titel geeft aan dat in Arnhem niet alleen de lokale overheid, maar ook winkels, bedrijven, organisaties en inwoners bovengemiddeld veel aandacht besteden aan fairtrade. Een jury onder leiding van Jan Pronk en Agnes Jongerius heeft alles zorgvuldig bekeken, beoordeeld en vastgesteld dat Arnhem de titel mag dragen.

Criteria
Een gemeente kan deze titel alleen krijgen als zij aan een aantal criteria voldoen. Allereerst moet er een werkgroep worden opgericht. Dit is de Stichting Fairtrade Arnhem. In Arnhem werken we nu met zo’n twaalf enthousiaste vrijwilligers. Een van de andere criteria voor Arnhem is dat er minimaal 50 bedrijven, of horeca gelegenheden Fairtrade producten verkopen of dit intern gebruiken. Dit aantal wordt elk jaar bekeken en uitgebreid.

Een derde criterium is dat er regelmatig media aandacht moet worden gegenereerd. Arnhem heeft dit bereikt door een Fairtrade winkelroute te ontwikkelen en door afgelopen oktober een succesvolle veiling te organiseren. De Parkstraat Gemeente ontvangt als 1e kerk in Arnhem
de titel Fairtrade kerk.

De stichting is trots op deze grote stap. Men ontvangt de titel na een kleine twee jaar na de oprichting van de Stichting Fairtrade Arnhem.

Feestje(s)
Het behalen van deze titel wordt niet ongemerkt voorbij gegaan. Op 20 januari wordt het bedrijf Goede Gasten dat zich als 50e organisatie heeft aangemeld in het zonnetje gezet. Dit gebeurd door Wethouder Henk Kok van Groenlinks. Daarnaast willen we samen met iedereen die zich heeft ingezet of betrokken voelt bij Fairtrade Arnhem bedanken middels een feestje.

Hiervoor stelt de gemeente Arnhem het Duivelshuis ter beschikking. Natuurlijk ontbreken de fairtrade koffie/thee en andere versnaperingen niet. Het feest zal op donderdag 3 februari plaatsvinden van 16.00 tot18.00. Ook zal er gezorgd worden voor muzikale ondersteuning.

Geïnteresseerden verantwoord ondernemen
Heeft u belangstelling hoe uw organisatie meer maatschappelijk verantwoord kan ondernemen of wilt u langskomen op 3 februari mail dan naar: info@fairtradearnhem.nl Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Stichting Fairtrade Arnhem
In februari 2009 is Arnhem aangemeld voor de Fair Trade gemeente campagne. Sinds die tijd is er veel gebeurd. Met een groep enthousiaste vrijwilligers zetten wij ons in om van Arnhem een Fair Trade gemeente te maken en nu ook te behouden. Van bedrijven tot het café om de hoek van school tot sportkantine, in supermarkt en kledingzaak. In een Fair Trade Gemeente worden veel Fair Trade producten verkocht en gebruikt. Elke gemeente, dorp of stad kan Fair Trade worden en daarmee een bijdrage leveren aan het realiseren van de Millennium Development Goals.

Vandaag is alvast alle thee die het bedrijf in West-Europa verkoopt voorzien van het Rainforest Alliance-keurmerk. ‘Het grootste verschil met het Fair Trade-label is dat de Rainforest Alliance meer de nadruk legt op het ecologische en het duurzame’, aldus Oxfam Wereldwinkels. ‘Fair Trade zet veeleer in op het sociale, via een eerlijke prijs voor de boeren.’

Op uitnodiging van Unilever bezocht MO* in het Keniaanse Kericho de plantage van Unilever Tea Kenya. Die is goed voor elf procent van de theeproductie in het land en ontving in 2007 –als eerste theeplantage ter wereld– het Rainforest Alliance-keurmerk.

‘We zijn al sinds de jaren negentig bezig met duurzaam en sociaal ondernemen. Het was bijgevolg niet erg moeilijk om aan de eisen van het keurmerk te voldoen’, zegt Eric de Foresta, directeur van de Unilever-plantage in Kericho. ‘Met het keurmerk slagen we erin onze inspanningen ook te communiceren aan onze consumenten.’

Francis Kaptich, hoofd Onderzoek en Ontwikkeling van Unilever Tea Kenya, noemt goede relaties met de plaatselijke gemeenschap erg belangrijk. Kaptich: ‘De drie P’s staan daarbij centraal: People, Planet en Profit. We bieden onze werknemers en hun familie gratis huizen, gezondheidszorg en onderwijs aan. We zetten in op biodiversiteit, hernieuwbare energie en andere duurzame landbouwpraktijken. En via onderzoek en innovatie zorgen we voor duurzame winst, zodat we blijvend kunnen bijdragen aan het welzijn van de mensen en hun leefomgeving.’

In de praktijk neemt Unilever dus een groot deel van het sociale luik voor zijn rekening dat in het Fair Trade-label centraal staat. Vakbondsman Joseph Ongudi bevestigt dat Unilever zijn werknemers ruim meer betaalt dan het gangbare loon in Kenia. Niettemin blijven er enkele sociale bekommernissen bestaan. Een groot deel van de theeplukkers in Kericho werkt met een tijdelijk contract, omdat het werk niet constant is en het bedrijf moet kunnen anticiperen op droogte, de theeprijs of de hoge arbeidskost.

Tijdelijke arbeiders genieten echter niet van dezelfde sociale voorwaarden als hun collega’s met een vast contract. Om competitief te blijven, zullen bovendien hoe langer hoe meer machines gebruikt worden om thee te plukken. Ongudi: ‘Op een dag zal Unilever zich de vraag stellen of het ons nog kan blijven betalen voor acht uur werk dat een machine veel sneller afhandelt.’

Binnen Unilever Tea Kenya ontbreekt het alvast niet aan visie of engagement om die uitdagingen op een sociaal verantwoorde manier aan te pakken. De werknemers van hun kant lijken hun rechten te kennen en goed georganiseerd te zijn. Belangrijker daarbij is dat ze kunnen rekenen op een staat die –ondermeer sinds de invoering van een nieuwe grondwet– in toenemende mate toeziet op hun rechten.